Wenninks datacenter-alarm: Amsterdam zakt weg terwijl Berlijn opstoomt

Peter Wennink, voormalig CEO van ASML, schudde de techwereld wakker tijdens een speech op 15 oktober 2025 in Eindhoven. "Datacenters slurpen stroom alsof er geen morgen is", zei hij. "Nederland riskeert een black‑out als we niet oppassen." Zijn woorden raken een zenuw, want de nieuwste ranglijsten uit mei 2025 laten zien: Amsterdam duikelt in de globale top 10 van datacentermarkten. Van een powerhouse naar een waarschuwend voorbeeld. Terwijl Berlijn en Frankfurt juist klimmen. Hoe komt dat? En wat doe jij als Nederlandse ondernemer nu?

Wat zegt Wennink precies (en waarom luistert iedereen?)

Wennink baseert zich op harde cijfers. Nederland heeft sinds 2020 een bouwstop voor nieuwe datacenters in Amsterdam. Reden? Overbelaste stroomnetten en protesten van burgers. "We hebben al 1 GW operationele capaciteit", vertelt een Cushman & Wakefield-rapport uit 2025. "Maar geplande uitbreiding hapert door regelgeving." Vergelijk dat met Frankfurt: daar groeit de vraag explosief door AI en hyperscalers zoals Microsoft en Google.

Kort. Dan concreet. In Q1 2025 stegen huurprijzen in Amsterdam met 18% tot $217 per kW per maand. Dat klinkt mooi voor verhuurders. Maar nieuwe spelers mijden de stad. Ze zoeken elders: Dublin en Londen passeerden de 1 GW-grens. Amsterdam? "Komt dichtbij, maar haalt het niet", waarschuwt het rapport. Wenninks punt: datacenters vreten 10% van de Nederlandse stroom. Genoeg voor 2 miljoen huishoudens. Zonder rem, game over.

De globale ranglijst: Amsterdam vs de rest

De 2025 Global Data Center Market Comparison van Cushman & Wakefield rangschikt markten op stroom, grond en kosten. Kijk naar de top 10 gevestigde markten:

Positie	Markt	Operationele capaciteit (MW)
1	Londen	>1.000 (colocation + hyperscale)
2	Frankfurt	Sterke groei door AI
3	Amsterdam	1 GW, maar moratorium blokkeert
4	Parijs	Vacancy daalt naar 6.6%
5	Madrid	Opkomend door lagere kosten

Amsterdam hangt nog in de top 3. Maar Tokio, Londen (grote verschuivingen) en zelfs Beijing duwen ons omlaag. Waarom? Stroomtekorten. In de VS pompen hyperscalers $244 miljard in 2024 (plus 31% in 2025). Europa? Geremd door regels. Berlijn, op plek 3 bij emerging markets, biedt juist schaalbare stroom en grond.

Deze chart toont de pijn: Amsterdam matcht de groten qua huidig aanbod. Maar geplande capaciteit? Frankfurt en Parijs verdubbelen bijna. Amsterdam blijft steken op 8.839 MW planned, door Wenninks 'wake‑up call' realiteit.

Nederlandse realiteit: moratorium en maatschappelijk verzet

Sinds 2020 geldt in Noord‑Holland een bouwstop. Amsterdam wil naar 600 MW totaal, maar zit nu op 1 GW. "Verloren vertrouwen", noteert Cushman. Burgers protesteren tegen hitte en stroomtekort. Tegelijk explodeert AI‑vraag. CBRE meldt: globale vacancy daalde naar 6.6% in Q1 2025. In Europa absorbeerde men 300 MW nieuw. Frankfurt slurpt het op als interconnection hub met 18 Tbit/s verkeer via DE‑CIX.

Nederlandse bedrijven voelen dit. KPN en NorthC kampen met wachtlijsten. "Nieuwe operators kijken naar Duitsland", zegt een bron uit het CBRE‑rapport. Berlijn concurreert met grond en stroom. Madrid klimt door goedkopere power. Nederland? TenneT waarschuwt voor black‑outs in 2026 zonder ingrijpen.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Als je een AI‑startup runt in Utrecht of Rotterdam, pieker je nu. Huidige datacenters in Amsterdam raken vol. Huurprijzen stijgen 18%. Alternatieven:

• Kijk naar de randstad buiten Amsterdam: Schiphol en Rotterdam hebben nog ruimte, maar stroom blijft knelpunt.
• Hybride cloud: Combineer lokale met Azure of AWS in Frankfurt. Bespaar 20% op latency.
• Duurzaam opgewekt: Overheid pusht groenestroom‑deals. Google bouwt in Nederland met windenergie.
• Edge computing: Plaats servers dichter bij users. Minder afhankelijk van megacenters.

ASML zelf? Wennink pleit voor 'slimme groei'. Niet stoppen, maar reguleren. "Investeer in kernenergie en grids."

Conclusie

Wenninks wake‑up is geen bluf. Amsterdam zakt door stroom en regels, terwijl Berlijn en Frankfurt cashen op AI‑hype. Voor Nederlandse ondernemers: check je datacenter‑contract nu. Zoek alternatieven in emerging spots. Of word je de volgende die uitwijkt? De tijd tikt.